Zatrudnianie osób pozbawionych wolności

Praca w czasie odbywania kary pozbawienia wolności? Tak, jest to jak najbardziej możliwe. Co więcej, jest to zajęcie, o które skazani bardzo często zabiegają, szczególnie jeśli zatrudnienie ma charakter odpłatny. Na jakich zasadach zatrudnia się skazanych, jakie są tego korzyści – o tym piszę poniżej.

Podstawa i kryteria zatrudnienia skazanych

W miarę możliwości skazanym powinno zapewniać się pracę – odpłatną lub też nieodpłatną.

Osobę skazaną można zatrudnić na kilka różnych sposobów, tzn., że istnieje kilka podstaw do zatrudnienia. Są to:

• Umowa o pracę
• Umowa zlecenia
• Umowa o dzieło
• Umowa o pracę nakładczą
• Inna podstawa zatrudnienia

Zatrudnienie następuje za zgodą i na warunkach dyktowanych po pierwsze przez przepisy prawa, a po drugie przez dyrektora danego zakładu karnego.

Kryteria, jakie decydują o zatrudnieniu to m.in. zawód, wykształcenie, zainteresowania i potrzeby osobiste skazanego. Jeżeli skazanego zatrudnia się na podstawie skierowania do pracy, zatrudnienie przy pracach szkodliwych dla zdrowia wymaga jego pisemnej zgody.

Pracę zapewnia się przede wszystkim skazanym zobowiązanym do świadczeń alimentacyjnych, a także mającym szczególnie trudną sytuację materialną, osobistą lub rodzinną.

W stosunku do skazanych pracujących, w zakresie nieuregulowanym w niniejszym kodeksie, stosuje się przepisy prawa pracy.

Co istotne w stosunku do skazanych zatrudnionych na podstawie skierowania do pracy nie stosuje się przepisów prawa pracy, z wyjątkiem przepisów dotyczących czasu pracy oraz bezpieczeństwa i higieny pracy.

Podmioty uprawnione do zatrudniania osadzonych

Zatrudnienie nieodpłatne może polegać na wykonywaniu prac porządkowych na rzecz  jednostek organizacyjnych Służby Więziennej, a także pracy na cele społeczne na rzecz:

1) samorządu terytorialnego,

2) podmiotów, dla których organ gminy, powiatu lub województwa jest organem założycielskim,

3) państwowych lub samorządowych jednostek organizacyjnych,

4) spółek prawa handlowego z wyłącznym udziałem Skarbu Państwa lub gminy, powiatu lub województwa

– pod warunkiem, że miesięcznie nie przekracza 90 godzin

Podmioty te zgłaszają zapotrzebowanie na przyjęcie do pracy na cele społeczne skazanych właściwemu organowi gminy.

Skazani mogą być zatrudnieni odpłatnie:

1) przy pracach porządkowych oraz pomocniczych na rzecz jednostek organizacyjnych Służby Więziennej;

2) w przywięziennych zakładach pracy;

3) u innych zewnętrznych przedsiębiorców (w tym prowadzących jednoosobową działalność gospodarczą).

4) spółki osobowe i kapitałowe

5)spółdzielnie

Wynagrodzenie za pracę osadzonych

W przypadku wynagrodzenia nieodpłatnego nie ma mowy o faktycznym uzyskaniu określonego ekwiwalentu pieniężnego, ale osadzeni mogą zamiast tego dostawać nagrody przewidziane w art. 138 KKW.

Wynagrodzenie w standardowej formie, czyli pieniężnej, jak najbardziej jest należne w przypadku zatrudnienia odpłatnego.

Zasady wynagradzania za pracę ustala się w porozumieniu zawieranym przez dyrektora zakładu karnego lub w umowie zawieranej przez skazanego. Przy skierowaniu skazanego do prac administracyjno-porządkowych na terenie zakładu karnego, wynagrodzenie za pracę ustala dyrektor tego zakładu.

Wynagrodzenie przysługujące skazanemu zatrudnionemu w pełnym wymiarze czasu pracy ustala się w sposób zapewniający osiągnięcie kwoty co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę, przy przepracowaniu pełnego miesięcznego wymiaru czasu pracy lub wykonaniu pełnej miesięcznej normy pracy.

W wypadku przepracowania niepełnej miesięcznej normy czasu pracy lub niewykonania pełnej miesięcznej normy pracy wynagrodzenie wypłaca się proporcjonalnie do ilości czasu pracy lub wykonanej normy pracy, choćby z tego powodu wypłacone wynagrodzenie nie osiągnęło kwoty co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę. W razie zatrudnienia skazanego w niepełnym wymiarze czasu pracy najniższe wynagrodzenie ustala się w kwocie proporcjonalnej do liczby godzin zatrudnienia, biorąc za podstawę kwotę minimalnego wynagrodzenia za pracę.

Nie jest jednak tak, że osoba osadzona dostaje do dyspozycji całość z zarobionych środków.

Z wynagrodzenia za pracę przysługującego skazanemu potrąca się 7% na cele Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej oraz 51% na cele Funduszu Aktywizacji Zawodowej Skazanych oraz Rozwoju Przywięziennych Zakładów Pracy.

Z przypadającego skazanemu wynagrodzenia za pracę, po odliczeniu zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych, wolne jest w każdym czasie od egzekucji 60%.

Urlop i zwolnienie od pracy

Oczywistym jest, że w przypadku podjęcia pracy przez osoby skazane, po odpowiednim przepracowanym okresie, przysługuje im w zależności od sposobu zatrudnienia – urlop lub zwolnienie od pracy. Szerzej w tym temacie pisałam już na blogu w artykule dotyczącym urlopu osób skazanych.

Uprawnienia emerytalne skazanych

Okresy pracy, za którą przysługuje wynagrodzenie, wykonywanej przez skazanego w czasie odbywania kary pozbawienia wolności, z wyjątkiem prac nieodpłatnych, są okresami składkowymi na zasadach określonych w przepisach o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin.

Skazany zwalniany z zakładu karnego, zatrudniany w czasie odbywania kary pozbawienia wolności na podstawie skierowania do pracy, otrzymuje zaświadczenie o wykonywaniu pracy.

Korzyści dla pracodawców z zatrudniania osób skazanych

Przedsiębiorca zatrudniający skazanego odpłatnie ma możliwość uzyskania zwrotu w formie ryczałtu z tytułu zwiększonych kosztów zatrudnienia osób pozbawionych wolności w wysokości 35 % wynagrodzenia brutto.

Ponadto może ubiegać się o dofinansowanie działań prowadzących do tworzenia nowych lub ochronę istniejących miejsc pracy dla skazanych w formie nieoprocentowanej pożyczki lub bezzwrotnej dotacji.

Oprócz tego zatrudniający jest zwolniony z obowiązku odprowadzania składki zdrowotnej.

Jak w praktyce wygląda zatrudnienie osoby skazanej?

Jeśli jesteś zainteresowany zatrudnianiem osób pozbawionych wolności wystarczy wykonać kilka kroków.

Po pierwsze znajdź jednostkę penitencjarną położoną najbliżej miejsca działania.

Kolejno wyślij do tych jednostek wniosek o zatrudnienie skazanych podając podstawowe dane dotyczące Twojej firmy, zakres, rodzaj, czas planowanych prac, do których mogą zostać skierowani skazani, miejsce oraz liczbę pracowników potrzebnych do jej wykonania.

W następnym kroku najlepiej skontaktować się z odziałem zajmującym się zatrudnianiem osadzonych.

Jeśli potrzebujesz pomocy w tym względzie, najlepiej skontaktować się z adwokatem, który pomoże w nawiązaniu takiego kontaktu i doradzi w kwestii treści wniosku, jaki ma zostać złożony.

W razie pytań zapraszam do kontaktu.